Damga Vergisini Kim Öder, Teklife Dahil mi? · ELMAP
damga vergisi
Alım Sözleşmesinde Damga Vergisini Kim Öder, Teklife Dahil mi?
Damga vergisinin mükellefi kâğıdı imza edenlerdir; kanunda alıcı ya da satıcı paylaşımı yoktur. 2026 oranı, nüsha kuralı, sipariş formuna yazılacak atıf cümlesi ve vergiyi teklife dahil ettiren şartname maddesi.
ELMAP 11 dk okuma
Damga vergisi, imzalanmış ve bir hususu ispat edebilecek nitelikteki kâğıtlardan alınan bir işlem vergisidir; hizmet alım sözleşmesinde mükellef, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 3'üncü maddesi uyarınca kâğıdı imza edenlerdir. Kısa cevap: kanunda "alıcı öder", "yüklenici öder" ya da "yarı yarıya paylaşılır" diye bir kural yoktur. İmzalayan taraflar verginin tamamından müteselsilen sorumludur; kimin ödeyeceği yalnızca sözleşmeye yazdığınız bir masraf paylaşımıdır.
Teklife dahil olup olmadığı da mevzuattan çıkmaz, sizin şartnamenizden çıkar. 2026'da sözleşmelerin damga vergisi oranı binde 9,48; 2.500.000 TL bedelli bir hizmet sözleşmesinde bu 23.700 TL demektir. İki teklif arasındaki fark 20.000 TL ise ve bu kalem karşılaştırma tablonuzda yoksa, hangi teklifin ucuz olduğunu aslında bilmiyorsunuz.
Aşağıda bir belgenin vergi doğurup doğurmadığını çözen beş soruluk karar ağacı, nüsha ile suret ayrımı, sipariş formuna eklenecek atıf maddesi, hesap örneği ve şartnameye yazılacak madde var.
Damga vergisi iki teklifi neden karşılaştırılamaz hâle getirir?
Damga vergisi teklif bedelinin dışında durur ama sözleşme imzalandığı anda doğar. Tedarikçilerden birine bu kalem dahil, diğerine değilse iki fiyatı yan yana koymanız karşılaştırma sayılmaz. Aşağıdaki temsilî senaryoda 20.000 TL ucuz görünen teklif, vergi eklendiğinde pahalıya dönüyor.
Kalem
Tedarikçi A
Tedarikçi B
Teklif bedeli (KDV hariç)
2.500.000 TL
2.480.000 TL
Damga vergisi teklife dahil mi
Evet
Hayır
Sözleşmenin damga vergisi
23.700 TL (bedele dahil)
23.510 TL (bedelin dışında)
Alıcıya gerçek maliyet
2.500.000 TL
2.503.510 TL
B'nin satırı, şartnamede hüküm bulunmadığında verginin tamamının alıcıya kalabileceği varsayımıyla hesaplandı; kanunda kendiliğinden işleyen bir paylaşım kuralı yok. Bedel dışı kalemleri tek tabloda toplamanın yöntemi ağırlıklı puanlamalı tedarikçi değerlendirmedir.
Bir belge damga vergisi doğurur mu, nasıl anlaşılır?
Vergiyi doğuran şey belgenin adı değil, şu beş sorunun hepsine "evet" demesidir (488 sayılı Kanun m.1). Belgeyi sırayla bu sorulardan geçirin; birinde "hayır" çıkarsa nispi vergi doğmaz.
Islak imza, imza yerine geçen bir işaret ya da 5070 sayılı Kanundaki güvenli elektronik imza yoksa kâğıt hukuken tekemmül etmemiştir ve vergi doğmaz. Karşılıklı imzasız PDF gönderimi ve tek tıkla onay bu yüzden tartışmalıdır; tebliğ düzeyinde açık bir düzenleme yok, sözleşmeyi güvenli elektronik imzayla imzalamak tartışmayı baştan kapatır.
2. İcap ve kabul aynı kâğıtta birleşmiş mi?
Yalnız bir tarafın imzaladığı fiyat teklifi, karşı taraf bağlanmadığı sürece çoğu durumda vergi doğurmaz; (1) sayılı tabloda "teklifname" diye bir kalem yoktur. Ama aynı tabloda "taahhütname" vardır: teklif metni belli parayı içeren tek taraflı bir taahhüde dönüşürse kâğıt taahhütname sayılıp binde 9,48 vergilenebilir. Teklif mektuplarınızı bu yüzden taahhüt diliyle değil teklif diliyle yazdırın.
3. Belge belli bir para içeriyor mu?
Belli parayı ihtiva etmeyen mukavelenameler tabloda yer almaz. Yalnızca birim fiyat taşıyan, imza anında toplam bedeli belirlenemeyen çerçeve sözleşmeler bu nedenle vergisizdir; tereddüt varsa kendi kâğıdınız için Gelir İdaresi Başkanlığından özelge isteyin. Sonradan toplam bedeli gösteren bir kâğıt düzenlenirse vergi o kâğıttan alınır.
4. Kâğıt akdi kendi başına kuruyor mu?
Vergisi ödenmiş bir sözleşmeye atıf yapan, kendisi yeni bir akit kurmayan kâğıttan ayrıca vergi alınmaz. Kanunun 4'üncü maddesi nettir: bir kâğıt üzerinde başka bir kâğıda atıf yapılmışsa, "atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınır". Sipariş formunun kurtulduğu yer burasıdır.
5. Kâğıt (1) sayılı tabloda bir kaleme giriyor mu?
Hizmet ve mal alım sözleşmeleri I/A-1 bendindeki "mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler" kalemine girer ve 2026'da binde 9,48 oranında vergilenir. Buraya kadar geldiyseniz vergi doğmuştur.
Nüsha sayısı damga vergisini artırır mı?
Hayır. 9/8/2016'dan bu yana nispi vergiye tabi kâğıtlarda, kaç nüsha imzalanırsa imzalansın vergi tek nüsha üzerinden hesaplanır (6728 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle değişik m.5). Maktu vergiye tabi kâğıtlarda her nüsha ayrı ayrı vergilenmeye devam eder. Kafa karışıklığı, nüsha ile sureti ayırmamaktan doğuyor.
Ölçüt
Nüsha
Suret
Tanımı
Aynı hükmü taşıyan ve ayrıca imzalanan kâğıtların her biri
Ayrı imza taşıyor mu, tek başına ayrı bir mercie ibraz edilebilir mi
Aslın yerine geçmez; ispatta aslın kendisine dayanılır
Sözleşmede (nispi vergi)
Kaç tane olursa olsun sadece biri vergilenir
Nispi vergi doğurmaz
Kendi vergisi
—
Yalnızca resmî daireye ibraz edilirse o yılın maktu tutarı üzerinden
Sayısal karşılığı basit: 100.000 TL bedelli ve iki nüsha imzalanan bir sözleşmede vergi tek nüsha üzerinden 948 TL'dir. Buna rağmen "bedel × oran × nüsha sayısı" formülüyle hesap yapan şablonlar hâlâ dolaşıyor; tedarikçi "iki nüsha olduğu için vergi iki kat" diyorsa teklifte var olmayan bir kalemi ödersiniz.
Sipariş formu damga vergisine tabi mi?
Duruma göre. Tek başına duran, alıcı ile satıcının imzaladığı ve bedel içeren sipariş formu mukavele yerine kaim kâğıttır; binde 9,48 vergiye tabidir. Vergisi ödenmiş bir çerçeve sözleşmeye istinaden düzenlenen ve akdi kendisi tamamlamayan form ise mukavele sayılmaz; idarenin siparişi kabul mektuplarına ilişkin yerleşik görüşü bu yöndedir.
Bunu formun kendi metninde beyan etmek gerekir. Çerçeve sözleşmesi bulunan tedarikçiye verilen forma eklenebilecek madde:
"İşbu sipariş formu, Taraflar arasında [GG.AA.YYYY] tarihinde imzalanan ve damga vergisi beyan edilerek ödenmiş olan [Sözleşmenin Adı] başlıklı sözleşmeye istinaden, yalnızca sipariş miktarının bildirilmesi amacıyla düzenlenmiştir. İşbu form, Taraflar arasında yeni ve bağımsız bir akit kurmaz; anılan sözleşmenin yerine geçmez ve hükümlerini değiştirmez."
Formda iki şeyden kaçının. Birincisi, karşı tarafın "kabul edilmiştir" şerhi ve imzası: idare bu şerhin tarihini vergiyi doğuran an sayar. İkincisi, asıl sözleşmede olmayan yeni bir ticari şart; ödeme vadesini, teslim yerini veya cezayı formda ilk kez yazarsanız form kendi başına akit olur.
Damga vergisi tam olarak nasıl hesaplanır?
Matrah, kâğıtta yazılı işin bedelidir ve KDV bu matraha girmez (30 Seri No'lu Genel Tebliğ, Resmî Gazete 29/1/1997, 22892). 2026 oranı binde 9,48; bir kâğıttan alınabilecek azami tutar ise her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir, yürürlükteki rakamı Gelir İdaresi Başkanlığının damga vergisi sayfasından kontrol edin. Şu senaryoyu izleyin: 2.500.000 TL + KDV bedelli, iki nüsha imzalanan ve 300.000 TL cezai şart içeren bir hizmet alım sözleşmesi.
Matrah KDV hariç bedeldir: 2.500.000 TL. Teklif "KDV dahil" geldiyse önce KDV'yi ayrıştırın.
Cezai şart matraha eklenmez; 9/8/2016'dan beri pey akçesi, cayma tazminatı ve cezai şart gibi müeyyideler ayrıca vergilenmiyor (m.6 son fıkra).
Vergi: 2.500.000 × 0,00948 = 23.700 TL.
İki nüsha imzalanması sonucu değiştirmez. Eski kural yürürlükte olsaydı 47.400 TL olacaktı.
Teklife etkisi: 23.700 / 2.500.000 = bedelin yüzde 0,95'i.
Sık rastlanan bedellerde karşılığı:
Sözleşme bedeli (KDV hariç)
Damga vergisi (binde 9,48)
100.000 TL
948 TL
500.000 TL
4.740 TL
1.000.000 TL
9.480 TL
5.000.000 TL
47.400 TL
Diğer 2026 oranları: kira mukavelenamesi binde 1,89, kefalet senedi binde 9,48. İhale kararlarından alınan binde 5,69'luk vergi ise yalnızca resmî daireler ve kamu tüzel kişileri içindir — EKAP ile özel platform arasındaki en somut farklardan biri de budur; bir site yönetiminin ya da otelin satın alma komisyonu kararından karar pulu doğmaz.
Maktu tutarlar ve azami had her yıl güncellendiği için imza tarihinde yürürlükteki tebliği esas alın. Yazı bilgilendirme amaçlıdır, vergi danışmanlığı değildir; mali müşavirinize teyit ettirin.
"Damga vergisi yükleniciye aittir" maddesi geçerli mi?
Taraflar arasında geçerlidir, vergi dairesine karşı değil. Bu bir borçlar hukuku düzenlemesidir; masrafın kimde kalacağını belirler ve rücu hakkı doğurur. Sınırını 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 8'inci maddesi çizer: mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna ilişkin özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz.
Sonuç müteselsil sorumluluktur. Kanunun 24'üncü maddesi, birden fazla kişi tarafından imza edilen kâğıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenleri müteselsilen sorumlu tutar. Vergi dairesi imzacılardan hangisine ulaşmak kolaysa ona gider; pratikte bu çoğu zaman kurumsal alıcıdır. İmzayı kimin attığı bu yüzden formalite değil; alım talebini kimin açtığı ve kimin imzaladığı, cezanın kime tebliğ edileceğini belirler.
Şu sahneyi düşünün: tedarikçi vergiyi üstlendi, beyan etmedi, iki yıl sonra tasfiyeye girdi. 2029'daki bir inceleme sözleşmeyi sizin defterlerinizde buldu; zamanaşımı 31/12/2031'e kadar sürüyor. Vergi dairesi 23.700 TL vergiyi ve bir kat vergi ziyaı cezasını sizden ister. Sözleşme maddesi size yalnızca tahsil edilemeyecek bir rücu alacağı bırakır.
Doğru refleks, vergiyi tedarikçiye bırakmak değil, beyanı kendiniz yapıp bedeli hakedişten mahsup etmektir. Hata sonradan fark edilirse üç yol var:
İnceleme başlamadan pişmanlıkla beyan (VUK m.371): vergi ziyaı cezası kesilmez, yalnızca gecikme zammı oranında pişmanlık zammı işler. Oran Cumhurbaşkanı Kararıyla değiştiği için güncel değerini Gelir İdaresi Başkanlığından kontrol edin. Dilekçeden sonra 15 gün içinde beyan ve ödeme şartı aranır.
Pişmanlık şartları tutmuyorsa, kanuni süre geçtikten sonra kendiliğinden verilen beyannamede ceza yüzde 50'ye iner (VUK m.344).
İnceleme başladıktan sonra tam bir kat ceza ve gecikme faizi gündeme gelir. 23.700 TL'lik bir vergide bu üç yol arasındaki fark on binlerce lira eder.
Damga vergisi bir kez ödenince sözleşme boyunca biter mi?
Hayır. Vergi, sözleşmenin ömrü boyunca yeniden doğabilir; Kanunun 14'üncü maddesi üç anı sayar. Yıllık 1.200.000 TL'lik bir bakım sözleşmesinde bedel yüzde 20 artarsa, artan 240.000 TL için 2.275 TL vergi daha doğar; kimse hatırlamazsa bu tutar beyan edilmeden kalır.
Bedel artışı veya ek iş: artan miktar üzerinden aynı nispette vergi alınır.
Süre uzatımı: yazılı bir uzatma kâğıdı düzenlenirse aynı miktar veya nispette vergi doğar; çok yıllı bakım sözleşmelerinde bu tekrar eden kalem doğrudan toplam sahip olma maliyetine yazılır. Otomatik uzama şartı varsa ve yeni kâğıt imzalanmıyorsa vergi doğmaz.
Sözleşmenin devri: asıldan alınan verginin dörtte biri alınır.
Tek istisna, azami tutardan vergi alınmış bir sözleşmede sadece bedelin artmasıdır; o durumda artan bedel için tekrar vergi alınmaz.
Şartnameye hangi maddeyi yazmalısınız?
Kamu tarafında iki ayrı hüküm iş görüyor: Kamu İhale Kurumunun Hizmet Alımı Tip İdari Şartnamesi, sözleşmenin uygulanması sırasında ödenecek vergi, resim ve harçları teklif fiyatına dahil sayar; sözleşmenin imzalanmasından doğan damga vergisi ise tip sözleşmedeki sözleşme giderleri hükmüyle yükleniciye bırakılır. Kurumsal alıcı, iki anı da kapsayan tek bir maddeyle aynı disiplini kendi şartnamesine taşıyabilir.
"Teklif edilen bedele, sözleşmenin imzalanmasından doğacak damga vergisi dahildir. Tedarikçi, teklifinde damga vergisinin teklif bedeline dahil olduğunu ayrıca beyan eder. Damga vergisinin beyan ve ödemesi Alıcı tarafından yapılır; ödenen tutar Tedarikçinin ilk hakedişinden veya faturasından mahsup edilir. Bu düzenleme Taraflar arasında geçerli olup, 488 sayılı Kanunun 24'üncü maddesindeki müteselsil sorumluluğu ortadan kaldırmaz."
Son iki cümle kritik: biri ceza riskini alıcının kontrolüne alır, diğeri maddenin sınırını kabul eder. Aynı ifadeyi fiyat teklifi isteme yazınıza da taşıyın. Teklif toplarken tek bir şey sorun: "Teklifiniz damga vergisi dahil mi?" Şartnamede yazılıysa sormanıza da gerek kalmaz.
ELMAP'ta damga vergisi dahil teklif toplama nasıl çalışır?
ELMAP bir Kurumsal Satın Alım Platformu; vergi hesabı yapmaz, o hesabın karşılaştırma dışında kalmasını zorlaştırır. Alım talebi oluştururken şartname alanına yukarıdaki maddeyi yazarsınız; teklif veren her tedarikçi aynı metni görür, birinin vergiyi bedele katıp diğerinin katmaması ihtimali düşer.
Kapalı Teklif tipinde teklifler süre boyunca kapalı durur; süre dolunca talep sahibi tek seferlik, kayıtlı işlemle açar ve hepsini aynı şartnameyle görür. Bedelleri KDV hariç istemeniz hem matrahı hem karşılaştırmayı sadeleştirir. İmzadan önce hangi evrakı isteyeceğinizi tedarikçiden istenecek belgeler listesi toparlıyor. ELMAP'ın kullanımı lansman döneminde tamamen ücretsizdir.
Sık Sorulan Sorular
Hizmet alım sözleşmesinde damga vergisini kim öder?
Mükellef, kâğıdı imza edenlerdir (488 sayılı Kanun m.3); kanunda vergiyi alıcıya ya da yükleniciye yükleyen bir hüküm yoktur. Taraflar kimin ödeyeceğini aralarında kararlaştırabilir, ancak bu anlaşma vergi dairesini bağlamaz; imzacılar verginin tamamından müteselsilen sorumludur.
Damga vergisi teklife dahil edilmeli mi?
Şartnamede yazılıysa dahildir; yazılı değilse bu kalem tekliften teklife değişir ve karşılaştırma bozulur. Kamudaki tip metinler aynı disiplini iki ayrı hükümle kuruyor; kurumsal alıcı için en pratik çözüm tek maddeyle ikisini birden şartnameye koymaktır.
Sözleşmeyi iki nüsha imzalarsak damga vergisi iki kat mı olur?
Hayır, 9/8/2016'dan sonra imzalanan nispi vergiye tabi kâğıtlarda vergi yalnızca bir nüsha üzerinden alınır. Bu tarihten önce imzalanmış eski sözleşmelerde vergi nüsha sayısınca hesaplanmıştı; o kâğıtlar için geriye dönük bir düzeltme ya da iade hakkı doğmaz.
Çerçeve sözleşmemiz varken her sipariş formu için ayrı damga vergisi öder miyiz?
Form yeni ve bağımsız bir akit kurmuyorsa hayır. Formu e-posta ekinde göndermeniz tek başına koruma sağlamaz: belirleyici olan gönderim biçimi değil, formun içeriği ve karşı tarafın imzasıdır. Güvenli elektronik imzayla imzalanmış bir PDF de kâğıt sayılır.
Damga vergisi beyannamesi ne zaman verilir?
Sürekli damga vergisi mükellefiyeti bulunanlarda — anonim şirketler bu mükellefiyeti tesis ettirmek zorundadır, limited şirketlerde kural olarak isteğe bağlıdır — bir ayda düzenlenen kâğıtların vergisi ertesi ay beyan edilip ödenir; VUK-115/2019-5 sayılı Sirküler beyan süresini ödeme gününe, ayın 26'sına eşitledi. Sürekli mükellefiyeti olmayanlarda süre, kâğıdın düzenlendiği tarihi izleyen 15 gündür. Hangi grupta olduğunuzu vergi dairenizden teyit edin.
Sözleşmenin süresi uzarsa damga vergisi yeniden doğar mı?
Uzatma yazılı bir kâğıtla yapılıyorsa evet; ek protokolün bedeli üzerinden aynı nispette vergi doğar. Sözleşmede kendiliğinden uzama şartı varsa ve taraflar yeni bir kâğıt imzalamıyorsa doğmaz. Ayrımı yapan şey sürenin uzaması değil, ortaya yeni bir imzalı kâğıt çıkıp çıkmadığıdır.
Kısaca
Damga vergisi kanunen imzalayanların ortak yüküdür; "yükleniciye aittir" maddesi masrafı paylaştırır ama vergi dairesi karşısındaki sorumluluğu kaldırmaz. Alıcı için doğru kurgu, vergiyi teklife dahil ettirmek, beyanı kendi yapmak ve bedeli hakedişten mahsup etmektir. Nüsha sayısına göre kat kat hesap yapan her teklif, 2016'dan kalma bir yanlışı size fatura ediyor.
Teklifleri damga vergisi dahil toplayın, karşılaştırma kendiliğinden düzelir. ELMAP'ta alım talebinizin şartnamesine tek bir madde yazarsınız, tüm tedarikçiler aynı metni görür. Gelen teklifler ilk günden aynı zemine oturur. Lansman döneminde tamamen ücretsiz. Alım talebi oluştur · Tedarikçiyseniz açık alım taleplerini görüntüleyin.
